Te beluisteren iedere maandag van 19:00 - 21:00 uur bij de HTR en op
zondag 11:00 - 13:00 uur bij
ROS-Kabelkrant, ZIGGO kanaal 43 en
24 uur per dag via onze website.

Bossche Straten 2018

312. Al eeuwen in gebruik - Hinthamereinde

Ed Hupkens
Auteur: Ed Hupkens  Met dank aan de Werkgroep Toponymie, Kring Vrienden van 's-Hertogenbosch

Foto 312LBHet Hinthamereinde, gezien vanaf de Watertoren, met rechts de Muntelstraat. Anno 2012. Foto: Ed Hupkens

De straatnaam Hinthamereinde kwam vanaf ongeveer 1371 in gebruik. Het Hinthamereinde begon vroeger – voordat de Zuid-Willemsvaart was gegraven – al bij de Geerlingsebrug. Deze brug ligt over de Binnendieze (Groote Stroom). In de middeleeuwen en daarna heeft het Hinthamereinde twee belangrijke stadspoorten gekend: de Pijnappelsche Poort en Hinthamerpoort. De Pijnappelsche Poort (eind 13e eeuw) bevond zich in het Hinthamereinde ter hoogte van de Hofstad en het Sint Andriesstraatje. Het was een belangrijke stadspoort aan de route vanuit en naar Hintham, Rosmalen en Grave. De weg heette de Hinthamersteenweg, de latere Graafseweg. De Pijnappelsche Poort werd aangelegd tijdens de bouw van de tweede stadsommuring, daterend uit de eerste helft van de 14e eeuw. Archeologisch onderzoek in oktober 1995 liet zien dat de poort een rechthoekige plattegrond had met een onderdoorgang. Deze opzet verschilde van eerdere stadspoorten met hoefijzervormige torens. Begin 16e eeuw vond de laatste middeleeuwse stadsuitleg plaats en werd het gehele Hinthamereinde bij de vesting gevoegd. Er werd ook een nieuwe stadspoort gebouwd, de Hinthamerpoort. Ondanks de versterkte uitleg bleef de oude stadsmuur en poort met bijbehorende gracht gehandhaafd; deze locatie werd als tweede verdediging beschouwd. De Pijnappelsche Poort werd Hinthamer Binnenpoort, en kende nog een lang bestaan; pas in 1723 werd ze gesloopt wegens bouwvalligheid. Ook de bijbehorende gracht was op dat moment nog open. Deze werd vrij kort na de sloop van de poort met straatvuil dichtgegooid.

De Hinthamerpoort bevond zich aan de Hinthameruitgang, ongeveer ter hoogte van de Watertoren. Poort en voorwerken gepasseerd hebbende, bevond men zich op de Hinthamersteenweg. September 1995 werd archeologisch onderzoek naar de poort verricht. In een proefsleuf kon een zeer zware muur vastgesteld worden ter hoogte van de Aastraat/Muntelstraat. De muur liep in de lengterichting van de straat Hinthamereinde en kon over een lengte van ongeveer 16 meter gevolgd worden. Aan de westzijde zaten enkele steunberen. Gezien de formaten van de bakstenen en opgegraven scherven, konden de archeologen de muur dateren uit de eerste helft van de 17e eeuw. In 1632 werd de oorspronkelijke poort vervangen door een versterkte doorgang door de wal. Deze wal was reeds aangelegd tijdens het Twaalfjarig Bestand (1609-1621). Het is waarschijnlijk dat de aangetroffen muur de zijmuur is van de stenen doorgang door de wal. Poort en stadswal werden aan het einde van de 19e eeuw gesloopt.

 

© 2011 - 2018 'n Lutske Brabants - Vandaag: zaterdag 26 mei 2018 - Tijd: 00:00:00 - Webdesign: Broeklandsoft 's-Hertogenbosch - Sponsor: Dré van der Donk