Te beluisteren iedere maandag van 19:00 - 21:00 uur bij de HTR en op
zondag 11:00 - 13:00 uur bij
ROS-Kabelkrant, ZIGGO kanaal 43 en
24 uur per dag via onze website.

Bossche Straten 2018

309. Uitgang van de vesting - Aastraat

Ed Hupkens
Auteur: Ed Hupkens  Met dank aan de Werkgroep Toponymie, Kring Vrienden van 's-Hertogenbosch

Foto 309LBVoormalige poortwachtershuisjes aan de Aastraat, gezien vanaf de hoek Hinthamereinde.
Anno 1960. Foto: Erfgoed ’s-Hertogenbosch nr. 0039835

De Aastraat is een relatief korte straat die begint bij het Hinthamereinde en eindigt bij de Oostwal. Op 31 mei 1881 vond in de Bossche gemeenteraad een beraadslaging plaats over een voorstel tot het geven van namen aan nieuwe straten in onder andere De Hofstad: “Is mitsdien besloten te geven de navolgende naam aan den weg naar de petroleumloods, Aastraat”. Deze opslagplaats voor petroleum bevond zich naast de in 1887 gebouwde Watertoren. Petroleum werd veel verkocht om dienst te doen als verlichting. De Bosschenaren noemden deze brandstof meestal ‘bronolie’. Op het einde van de maand, als het geld bijna op was, hing de olielamp vaak scheef: om het laatste restje bronolie eruit te krijgen. De petroleum werd bezorgd door de olieboer, die met handkar of hondenkar langs de huizen ging. De naam Aastraat verwijst naar de stadsrivier de Aa, die parallel aan de straat stroomt.

Ter hoogte van de voormalige Watertoren, in de huidige straat Hinthamereinde, bevond zich de Hinthamerpoort. Dit bouwwerk behoorde bij de stadsmuur uit de laatste middeleeuwse stadsuitbreiding, de Hinthameruitleg, die omstreeks 1500 heeft plaatsgevonden. De Hinthamerpoort verving de Pijnappelsche Poort, die begin 14e eeuw ongeveer ter hoogte van het Sint Andriesstraatje en de Hofstad was gebouwd. Op de plek van de huidige Aastraat stonden enkele poortwachtershuisjes, bestemd voor het militaire personeel dat de poort bediende. Deze panden waren de laatste die men tegenkwam, voordat je de oude vesting verliet. Na het verlaten van de Hinthamerpoort passeerde je een indrukwekkend stelsel van verdedigingswerken, aangelegd in de 16e eeuw en gemoderniseerd in de 17e en 18e eeuw. Vóór de poort was een rond bolwerk, een barbacane, aangelegd. Deze lag als een eiland in de gracht en was door houten bruggen met de poort en de straatweg verbonden. Deze barbacane werd in de 17e eeuw vervangen door een centraal ravelijn, met aan weerszijden een halve maan. Vóór het centrale ravelijn lagen twee kleine lunetten, ten oosten ervan nog twee halve manen. Het geheel aan ravelijnen en halve manen werd omsloten door een langgerekte, aaneengesloten enveloppe. De oorspronkelijke poort werd in 1632 vervangen door een versterkte doorgang door de wal. De poort verschafte toegang tot de Hinthamersteenweg, één van de uitvalswegen richting Hintham en verder naar Grave. De huidige Graafseweg is de latere opvolger van deze straatweg.

 

© 2011 - 2018 'n Lutske Brabants - Vandaag: zaterdag 26 mei 2018 - Tijd: 00:00:00 - Webdesign: Broeklandsoft 's-Hertogenbosch - Sponsor: Dré van der Donk