Te beluisteren iedere maandag van 19:00 - 21:00 uur bij de HTR en op zaterdag en zondag 15:00 - 17:00 uur bij de ORVA zieken- en senioren-
omroep in de aangesloten huizen en 24 uur per dag via onze website.

Wij wachten op de nieuwe lokale omroep van 's-Hertogenbosch

Bossche Straten 2017

249. Pelssingel vernoemd naar secretaris

Ed Hupkens
Auteur: Ed Hupkens  Met dank aan de Werkgroep Toponymie, Kring Vrienden van 's-Hertogenbosch

Foto 249LBDe Pelssingel gezien in de richting van de Jan de la Barlaan. Anno 1985. Foto: Afdeling Erfgoed nr. 0061662

De Pelssingel is genoemd naar Bosschenaar Theodorus Pels (1848-1920). Hij was kandidaat-notaris en was later werkzaam op de provinciale griffie. Januari 1890 werd hij beëdigd als gemeentesecretaris, met een jaarwedde van ƒ 2.200. Een aardig salaris, als men bedenkt dat het gemiddelde jaarloon van een geschoolde arbeider toentertijd tussen ƒ 300 en ƒ 350 bedroeg. De gemeentesecretaris is de hoogste gemeentelijke ambtenaar. Hij woont de vergaderingen van burgemeester en wethouders bij en houdt toezicht op de overige ambtenaren. Pels mocht zonder toestemming van de burgemeester niet langer dan één dag, zonder toestemming van burgemeester en wethouders niet langer dan acht dagen en zonder toestemming van de gemeenteraad niet langer dan veertien dagen zich buiten de gemeente begeven. De functie van belangrijkste gemeenteambtenaar zou Pels tot aan zijn dood in april 1920 bekleden, hij was toen 72 jaar. Vanwege zijn verdiensten voor de uitbreidingswijken Het Zand en De Muntel, besloot de gemeenteraad in 1921 een straat naar hem te noemen. Het werd dus Pelssingel, ter vervanging van een eerder gekozen straatnaam: Eilandsingel.
De huizen aan de Pelssingel werden ontworpen door de architecten H.W. Valk en A.J. van Kempen. Kenmerkend voor De Muntel zijn de gesloten bouwblokken met een of meer poortgebouwen, die toegang geven tot de binnenterreinen. Aan de Pelssingel bevond zich de overbouwde toegang tot het Gheert van Calcarplein, gebouwd in 1926 door Coöperatieve Bouwvereeniging ‘Eigen Bezit’. In 2007 gesloopt voor nieuwbouw (Muntelhof, 2010). In de jaren twintig van de vorige eeuw leek rivier de Aa heel wat breder dan nu het geval is. Dat kwam doordat er toentertijd nog een zijtak, een meander, langs de Pelssingel stroomde. Vanaf 1884 was in deze zijtak heel lang het Gemeentelijk Zwembassin gevestigd, Bosschenaren spraken liever over Zwemkom. Heel wat Bosschenaren hebben hier leren zwemmen. Later werd deze Aatak gedempt en kon er gebouwd worden. Er werd toen – vóór de Tweede Wereldoorlog - een rangeerterrein voor trams aangelegd. Na de oorlog kreeg ook deze zijde van de Pelssingel bebouwing. Hier werden in 1946 tijdelijke woningen gebouwd (architect Maybeck), ter bestrijding van de grote woningnood. Ze werden ook wel witte woningen genoemd, honderden zijn er in ’s-Hertogenbosch neergezet. De meeste noodwoningen zijn inmiddels afgebroken. Alleen de aan de Pelssingel staande, wat riantere noodwoningen (de ‘bungalows’) krijgen op dit moment een flinke bouwkundige opknapbeurt.

© 2011 - 2017 'n Lutske Brabants - Vandaag: vrijdag 26 mei 2017 - Tijd: 00:00:00 - Webdesign: Broeklandsoft Rosmalen - Sponsor: Dré van der Donk